Dzień dla Życia – relacja

W ubiegłą sobotę, 21 października, w Krakowie odbyła się pierwsza edycja Dnia dla Życia. Wydarzenie prowadzone przez Katarzynę i Marcina Zakrzewskich rozpoczęło się od krótkiego przedstawienia profilu naszego Stowarzyszenia oraz zarysowania założeń i dotychczasowych osiągnięć projektu Koliber dla Życia.

Słowo wstępne do debaty „Jak skutecznie chronić życie w Polsce?” wygłosił teolog i działacz społeczny, doktor Bawer Aondo-Akaa. Zastanawiając się nad pytaniem zawartym w tytule dyskusji, sięgnął do pierwotnego sensu pojęcia nawrócenia, od greckiego słowa metanoja czyli przemiana umysłu. Wskazał, że powszechna zgoda co do istnienia osoby ludzkiej od chwili poczęcia jest kluczem do odpowiedzi, ale i zadaniem dla całego społeczeństwa. Jej źródłem powinno być bowiem prawo naturalne, a nie dogmaty jakiejkolwiek religii.

Moderator dyskusji, Piotr Podlecki – przedstawiciel Instytutu im. Księdza Piotra Skargi – rozpoczął rozmowę od pytania o stan debaty publicznej na temat ochrony życia poczętego. Jako pierwsza głos zabrała Katarzyna Piskrzyńska, psycholog z Domu Matki i Dziecka im. Bernardyny Jabłońskiej w Krakowie. Argumentowała, że tak zwolennicy jak i przeciwnicy prawa do aborcji, często nie uwzględniają sytuacji psychicznej kobiety przed i po dramacie zgody na zabicie swego dziecka. Odnosząc się do swojego doświadczenia zawodowego stwierdziła, że prawidłowa opieka psychologiczna nad kobietą zmniejsza ryzyko poddania się przez nią aborcji.

Ksiądz profesor Franciszek Longchamps de Bérier, kierownik Katedry Prawa Rzymskiego UJ, odniósł się do tematu z punktu widzenia prawa kanonicznego. Przywołał encyklikę Pawła VI Humanae vitae, zawierającą stanowisko Kościoła Katolickiego w kwestiach związanych z przekazywaniem życia. Zauważył, że episkopaty części krajów potraktowały ów dokument sceptycznie, co przyniosło negatywne konsekwencje dla świadomości wiernych. Podał przykład Niemiec, gdzie zupełnie zaniedbano kształtujący sumienia sakrament pojednania i pokuty. Skonkludował, że aspekty ochrony życia należy rozważać na płaszczyźnie politycznej, etycznej i prawnej.

Profesor Stanisław Cebrat, biolog i genetyk z Uniwersytetu Wrocławskiego, uzupełnił wymienione płaszczyzny o aspekt naukowy. Przypomniał, że dzieci poczęte w ramach in vitro są dużo bardziej narażone na wcześniactwo, a wówczas koszty ich leczenia (nie wspominając o koszcie społecznym dla rodziny), znacznie przewyższają cenę procedury zapłodnienia. Nawiązał w ten sposób do swoich prac, w których podkreślił m.in., że zapłodnienie pozaustrojowe omija naturalną selekcję odpowiedniego plemnika przez komórkę jajową, co może prowadzić do propagacji uszkodzonego materiału genetycznego na kolejne pokolenie.

W toku dalszej dyskusji, pani psycholog podkreśliła, że jej rolą jest przede wszystkim zrozumienie, a nie ocena moralna czynów kobiety, która poddała się aborcji. Mimo, że te ostatnie mogą stać w sprzeczności z kodeksem wewnętrznym psychologa, odpowiedzialność za podopieczną wymaga delikatności i pomocy w takim „przepracowaniu” tematu aborcji, by sytuacja się już nie powtórzyła. Położenie nacisku na winę moralną, mogłoby w skrajnym przypadku pchnąć kobietę do targnięcia się na własne życie, co wiązałoby się choćby z ogromną krzywdą dla dzieci, które już wydała na świat.

Z kolei duchowny rozwinął swą diagnozę świadomości społecznej, w odniesieniu do hasła „Wolność, równość, braterstwo”, które przyświeca tzw. społeczeństwom liberalnym. Zauważył, że dużo dyskutuje się na temat wzajemnych proporcji pierwszych dwóch elementów, natomiast dawno zapomniano, że braterstwo nie może istnieć bez Ojcostwa. Według księdza profesora, prawdziwa osobista troska i zainteresowanie bliźnim-bratem, w oparciu o Boże objawienie, przybliży nas do zapewnienia ochrony każdego człowieka, nie tylko w fazie prenatalnej, ale również w jesieni życia.

Poproszony o analizę etyczną roli naukowca zajmującego się procesami życiowymi, profesor Cebrat wskazał trzy obszary działalności, za które badacz powinien brać odpowiedzialność: cel, drogę do niego wiodącą oraz konsekwencje. Część naukowców, jak zauważył, ulega pokusie sięgania po ambitne cele, przy zaniedbaniu etycznych aspektów dwóch pozostałych obszarów. Dla przeciwwagi podał przykłady profesorów, którzy znacznie przyczynili się do rozwinięcia metody zapłodnienia pozaustrojowego, a potem wycofali z niej ze względów moralnych.  Postawił smutną diagnozę: globalne tendencje w zakresie manipulacji przy ludzkim życiu odwrócą się dopiero wtedy, gdy świat stanie w obliczu genetycznej katastrofy.

Wszyscy dyskutanci zgodzili się, że skuteczna troska o życie jest zagadnieniem niezwykle złożonym i nie może ograniczać się wyłącznie do zapisów prawnych, choć są one bardzo istotne. Dopytywani przez prowadzącego debatę o metody, jakimi należy zabiegać o jej wprowadzanie i utrwalanie, podkreślali wagę odwoływania się w nich tak do serca, jak i do rozumu człowieka.

 

W kolejnej części spotkania miało miejsce przedstawienie profilu dwóch organizacji zajmujących się działalnością pro-life. Fundacja Pro – Prawo do Życia oraz Fundacja Życie i Rodzina blisko współpracują ze sobą w obszarze antyaborcyjnych pikiet oraz zbierania podpisów pod projektami ustaw mającymi na celu zwiększenie prawnej ochrony życia poczętego. Przedstawicielka pierwszej, Anna Trutowska, przedstawiła założenie, że walkę ze złem powinno poprzedzić jego zdefiniowanie. Dlatego też, jej stowarzyszenie koncentruje się na prezentowaniu w przestrzeni publicznej efektów przeprowadzonych aborcji w postaci wielkoformatowych zdjęć. Opowiedziała również o współorganizowanym z Instytutem im. Księdza Piotra Skargi oraz Krucjatą Młodych cyklicznym odmawianiem różańca na krakowskim Rynku oraz interakcjami z przechodniami w trakcie wystaw i pikiet antyaborcyjnych. Ten drugi temat rozwinął przedstawiciel Fundacji Życie i Rodzina, Mariusz Piotrowski. Podkreślił, że merytoryczne, racjonalne argumenty, podane w spokojny sposób są kluczem do przekonania ludzi, że aborcja w każdych okolicznościach jest złem. Przywołał szereg rozmów przeprowadzonych na ulicy oraz w czasie szkolnych prelekcji. Położył także nacisk na konieczność ciągłego poszerzania własnej wiedzy wśród pro-liferów oraz potrzebę strategicznej koordynacji działań organizacji zajmujących się ochroną życia. Następnie, dwoje działaczy wspólnie przedstawiło projekt ustawy znoszący tzw. przesłankę eugeniczną, czyli chorobę dziecka, która jest przyczyną znacznej większości legalnych aborcji w Polsce.

 

Dla najwytrwalszych uczestników wydarzenia, organizatorzy przygotowali seans filmu dokumentalnego „Eugenika” w reżyserii Grzegorza Brauna. Produkcja ta, prezentująca wypowiedzi lekarzy, genetyków, historyków i filozofów, zarysowuje narodziny eugeniki w Stanach Zjednoczonych na przełomie XIX i XX stulecia. Następnie, przedstawiono okoliczności, w jakich ta pseudo-nauka znalazła praktyczne zastosowanie po drugiej stronie Atlantyku – w nazistowskich Niemczech. Obraz demaskuje fałszywe założenia eugeniki, wskazując oprócz niedopuszczalności moralnej hodowli populacji ludzkiej, m.in. brak możliwości przekazania pożądanych genów „jeden do jednego” następnemu pokoleniu, a także negatywne efekty uboczne wzmacniania poszczególnych elementów genotypu w oderwaniu od pozostałych. Podsumowaniem niemal godzinnego filmu są autorskie spostrzeżenia, jak dawna eugenika wpłynęła na współczesną genetykę.

 

Oprócz aspektu edukacyjnego sobotniego wydarzenia, zamierzeniem organizatorów była również bezpośrednia pomoc potrzebującym. Na rzecz realizacji tego celu, odbyła się loteria fantowa (upominki zgromadzono dzięki hojności Instytutu im. Księdza Piotra Skargi oraz indywidualnych darczyńców), działała także mini-cukiernia (ciasta przygotowali członkowie i sympatycy Stowarzyszenia Koliber). Wolne datki uzyskane z działalności obu przedsięwzięć, których suma wyniosła 238,48 złotych, zostaną przekazane na rzecz Domu Matki i Dziecka im. Bernardyny Jabłońskiej prowadzonego przez Siostry Albertynki pod auspicjami Caritas Archidiecezji Krakowskiej. W ręce podopiecznych trafią również dary materialne, o wartości ponad 100 złotych. Przez cały czas trwania wydarzenia, uczestnicy mieli okazję zapoznać się z pracami przesłanymi na konkurs plastyczny „Wybierz życie!” organizowany przez Koliber dla Życia kilka miesięcy temu.